Hoe werkt ChatGPT? Eenvoudig uitgelegd

ChatGPT werkt door tekst te voorspellen: het schrijft zijn antwoord stukje voor stukje en kiest telkens wat het meest waarschijnlijk volgt. Die patronen heeft het eerder geleerd, tijdens training op een enorme hoeveelheid tekst. Daarna hebben mensen het geleerd zich als behulpzame assistent te gedragen. Als je een bericht stuurt, zoekt ChatGPT geen kant-en-klaar antwoord op. Het maakt een nieuw antwoord. Daarom is het vlot, snel en soms fout.

Een vergelijking uit het dagelijks leven

Stel je iemand voor die een gigantische bibliotheek heeft gelezen. Die weet heel goed hoe zinnen, brieven en uitleg meestal lopen, maar onthoudt niet elk feit precies. Stel je een vraag, dan antwoordt hij vanuit dat gevoel voor hoe het meestal gaat. Meestal klopt het. Soms vult hij een gat op met iets dat alleen goed klinkt.

Dat is ChatGPT. Heel sterk in taal, maar het controleert zijn antwoord niet tegen een bron, tenzij je het er een geeft.

Deel 1: de training (lang voordat jij iets typt)

ChatGPT werd op 30 november 2022 door OpenAI gelanceerd. De training van de modellen erachter gebeurt in grofweg drie fasen:

Voortraining. Het model leest een enorme hoeveelheid tekst en oefent miljarden keren om het volgende stukje te voorspellen. Volgens OpenAI komt die tekst uit openbaar beschikbare informatie op internet, informatie van partners en informatie van gebruikers, trainers en onderzoekers. Elke foute gok past de interne instellingen van het model een heel klein beetje aan.
Fijnafstemming. Mensen schrijven voorbeeldgesprekken die laten zien hoe een goede assistent antwoordt, en het model wordt daarop getraind.
Feedback van mensen. Beoordelaars vergelijken verschillende antwoorden en rangschikken ze. Het model wordt bijgestuurd richting de antwoorden die mensen beter vinden.

Het resultaat is een groot taalmodel: een bestand vol geleerde patronen. De "GPT" in de naam staat voor "generative pre-trained transformer", een generatief, vooraf getraind model. Meer over die categorie lees je in wat is generatieve AI.

Deel 2: het antwoord (als jij op verzenden drukt)

Stap voor stap:

Je tekst wordt verstuurd naar de servers van OpenAI, via een versleutelde verbinding.
Hij wordt opgeknipt in tokens, kleine stukjes van woorden.
Het model leest het hele gesprek tot nu toe, plus verborgen instructies van OpenAI en eventuele bestanden die je hebt bijgevoegd.
Het voorspelt het antwoord, token voor token. Daarom zie je het antwoord woord voor woord verschijnen.
Extra's kunnen meedoen. Afhankelijk van je abonnement en je vraag kan ChatGPT op het web zoeken of bestanden lezen, en die resultaten in het gesprek gebruiken.
Het gesprek wordt opgeslagen in je geschiedenis.

Belangrijk: het model leert niet van jou tijdens het gesprek. Zijn "geheugen" binnen een gesprek is gewoon de tekst die het kan zien. Wat je vraagt, en hoe, maakt dus veel uit. Zie wat is een prompt.

Een concreet voorbeeld (verzonnen)

Sanne is office manager bij een klein administratiekantoor (een verzonnen voorbeeld). Ze typt: "Herschrijf deze e-mail aan een klant, vriendelijker, maar duidelijk over de deadline."

ChatGPT leest haar concept, herkent het patroon "beleefde maar stevige zakelijke herinnering" uit de training en schrijft token voor token een nieuwe versie. Het kent de klant, het kantoor en de deadline niet, behalve wat Sanne heeft geplakt. Had ze de datum weggelaten, dan had het er misschien een verzonnen. Daarom leest ze alles na voor ze het verstuurt.

Wat er daarna met je tekst gebeurt

Dit is het deel waar weinig mensen bij stilstaan. Met een gewoon (consumenten)account van ChatGPT geldt:

Je gesprekken worden bewaard in je geschiedenis tot je ze verwijdert.
Ze kunnen worden gebruikt om toekomstige modellen te trainen, tenzij je in de instellingen voor gegevensbeheer (Data Controls) de optie "Improve the model for everyone" uitzet.
Zakelijke en API-versies worden standaard niet gebruikt voor training.
OpenAI zegt dat het geen gebruikersgegevens verkoopt.

Voorwaarden veranderen, dus controleer altijd de actuele voorwaarden voor jouw abonnement.

Wat dit betekent voor vertrouwelijke gegevens

Praktische tip: gebruik je ChatGPT voor je werk, zet dan modeltraining uit en plak nooit namen, geboortedata of dossiernummers in een gesprek.

Het grotere punt: de AVG beschermt het herleidbare deel van gegevens. Mag een aanbieder je invoer hergebruiken, dan kan hij die ontdoen van alles wat naar een persoon wijst. Wat overblijft valt buiten de AVG en kan legaal worden samengevoegd, in licentie gegeven en verkocht. Het verschil met pseudonimiseren lees je in pseudonimisering en anonimisering. Het datapad laat elke stap zien.

Waar Wysor past

Wysor geeft je de GPT-modellen van OpenAI naast Claude, Gemini en meer, in één werkplek gehost in de EU. We zijn alleen je verwerker, nemen geen licentie om je inhoud te hergebruiken en trainen er nooit op of verkopen haar. Bij elke aangesloten modelaanbieder, OpenAI inbegrepen, geldt zero data retention: verwerkt, daarna verwijderd.

Veelgestelde vragen

Zoekt ChatGPT zijn antwoorden op internet? Niet standaard bij elk antwoord. Het schrijft vanuit patronen die het tijdens de training leerde, en kan op het web zoeken als die functie aanstaat en de vraag actuele informatie nodig heeft.

Leert ChatGPT van mijn gesprekken? Niet terwijl je praat. Maar bij consumentenabonnementen kunnen je gesprekken worden gebruikt om toekomstige modellen te trainen, tenzij je dat uitzet.

Waarom verzint ChatGPT soms dingen? Omdat het de meest waarschijnlijke tekst maakt, geen gecontroleerde feiten. Ontbreekt informatie, dan kan er een gok uitkomen die zeker klinkt. Dat heet hallucineren.

Is ChatGPT hetzelfde als AI? ChatGPT is één toepassing van AI, namelijk een chatbot gebouwd op een groot taalmodel. AI is het bredere begrip. Zie wat is AI.

Verder lezen

Vragen over ChatGPT en Wysor? Schrijf naar [email protected] of gebruik het contactformulier in de app.

Probeer Wysor gratis →